Opodatkowanie Fundacji Rodzinnej — zmiany w 2026 roku

Opodatkowanie Fundacji Rodzinnej — jakie zmiany czekają nas w 2026 roku? Kogo w szczególności obejmą planowane zmiany?

Czy Fundacja Rodzinna przestanie być atrakcyjną formą prowadzenia działalności gospodarczej?

Cel zmian ustawowych

Kiedyś słyszałem od Klienta i poniekąd widzę słuszność, że największym minusem polskiej fundacji rodzinnej jest to, że jest w Polsce.

Sama regulacja i idea za nią stojące świetne – brakowało jak tlenu dla polskich przedsiębiorców.

Natomiast niestabilność systemowa dała się odczuć w ciągu tych dwóch i pół roku aż zanadto.

Nie kwestionuję potrzeby zmian w dzisiejszym dynamicznym świecie, ale propozycja, aby prawo działało wstecz? Opublikowana w piątek, a obejmuje czynności od poniedziałku? Coś jest nie tak. Na szczęście w najnowszym projekcie ustawodawca odwołał ten koncept – niemniej pozostaje i niesmak i pytanie – co dalej?

Jak wynika z uzasadnienia do projektu zmiany ustawy Rady Ministrów, z uwagi na dążenie do pełniejszej realizacji zasady sprawiedliwości podatkowej, wywodzonej z art.84 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz podejmowanie przez podatników działań określonych „agresywną optymalizacją podatkową”, którzy wybierają formę prowadzenia działalności lub struktury transakcji ze względu na ich struktury podatkowe, a nie ekonomiczne, konieczne jest dokonanie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, dotyczących w głównej mierze fundacji rodzinnych.

Zmiany są ukierunkowane na uszczelnienie systemu, wskazując jednocześnie na ważny interes publiczny, którym jest dążenie ustawodawcy do przeciwstawienia się oszustwom i nadużyciom podatkowym, prowadzącym do uchylania się od obowiązku uiszczania należnych podatków.

Jak wskazano w uzasadnieniu, niedopuszczalne jest tworzenie sztucznych struktur w celu obiegu środków oraz nieuzasadnioną przewagę Fundacji rodzinnych nad podmiotami nieobjętymi preferencjami podatkowymi dla niej właściwymi.

Poniżej komentarz do poszczególnych zmian.

Najem krótkoterminowy w fundacji rodzinnej

Zmiany dotyczące najmu krótkoterminowego będą w głównej mierze dotyczyły faktu, iż zwolnienie podatkowe znajdzie zastosowanie jedynie w przypadku najmu mieszkaniowego (długoterminowego) – tj. wynajęcia nieruchomości osobom fizycznym na ich własne potrzeby mieszkaniowe.

Wszelkie inne formy wykorzystywania nieruchomości, które mieszczą się w zakresie dopuszczalnej działalności fundacji rodzinnej, będą objęte opodatkowaniem CIT na zasadach ogólnych.

Głównym celem instytucji Fundacji Rodzinnych było założenie, iż powinna ona służyć pasywnemu zarządzaniu i ochronie majątku, a nie prowadzeniu bieżącej, operacyjnej działalności gospodarczej, czym nie charakteryzuje się najem krótkoterminowy.

Ustawodawca w szczególności wskazuje, iż nie powinny Fundacje rodzinne korzystać ze zwolnienia jeśli prowadzą najem/dzierżawę w charakterze komercyjnym.

Opodatkowanie fundacji rodzinnej w związku z uczestnictwem w spółkach transparentnych podatkowo

Uszczelnieniu będzie podlegać również kwestia dochodów spółek i innych podmiotów niemających osobowości prawnej (tzw. podmiotów transparentnych podatkowo) – przychody osiągane z tego tytułu przez fundację rodzinną będą objęte opodatkowaniem na zasadach ogólnych.

W szczególności będzie dotyczyć to transparentnych podatkowo amerykańskich spółek LLC oraz luksemburskie spółki Special Limited Partnership (Societe en Commandite Specjale).

Objęcie reżimem CFC

Dużą zmianą jest objęcie Fundacji rodzinnych opodatkowanie CFC – czyli podatkiem od zagranicznej jednostki kontrolowanej.

Do tej pory Fundacje rodzinne korzystały ze zwolnienia z objęcia tym podatkiem, jednakże w myśl nowych przepisów ma się to zmienić. Motywowane jest to chęcią uniknięcia lokowania aktywów do spółek zależnych zlokalizowanych w jurysdykcjach o preferencyjnym systemie opodatkowania.

Zbycie składników majątku fundacji — 3-letni lock-up przy sprzedaży majątku

Celem zabezpieczenia realizacji celów statutowych Fundacji rodzinnych, ustawodawca wprowadza ograniczenie czasowe w zbyciu mienia na okres 36 miesięcy, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło wniesienie, przekazanie lub nabycie.

Należy wskazać, iż dotyczyć to będzie mienia przekazanego lub wniesionego nieodpłatnie lub nabytego przez fundację rodzinną od podmiotu powiązanego z fundacją rodzinną w rozumieniu art.11a ust.1 pkt 4 CIT.

W uzasadnieniu ustawodawca odwołuje się do analogii w zbyciu udziałów lub akcji w spółce wypłacającej zyski w ramach reżimu polskiej spółki holdingowej, stąd bardzo możliwe iż przepis ten będzie obejmował również nabywanie i zbywanie papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze.

Exit tax dla fundacji rodzinnych

Wprowadzane zmiany proponują objęcie Fundacji rodzinnych podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax).

Ma to na celu ograniczenie możliwości omijania opodatkowania dochodu i uszczelnienie systemu podatkowego.

Zmiana w zakresie ukrytych zysków

Proponowane zmiany w zakresie ukrytych zysków mają uszczelnić obowiązujący katalog. Wprowadzono m.in. dodatkowe podmioty objęte przepisem tj.: fundatora lub osobę fizyczną będącą podmiotem powiązanym z beneficjentem, fundatorem lub fundacją rodzinną.

Ustawodawca prowadza równocześnie nowy punkt, który rozszerza rozumienie ukrytych zysków na: wartość umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne należności z tytułu pożyczki udzielonej przez fundację rodzinną beneficjentowi, fundatorowi lub osobie fizycznej będącej podmiotem powiązanym z beneficjentem, fundatorem lub fundacją rodzinną.

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?

Zgodnie z najnowszym projektem Rady Ministrów ustawa powinna wejść w życie 1 stycznia 2026 roku.

Ustawodawca ostatecznie  zrezygnował na dzisiaj z kontrowersyjnej kwestii, aby przepis art. 6 ust.8 pkt 2 ustawy zmienianej (odnoszący się do zbycia mienia w okresie 36 miesięcy) stosował się po dniu 31 sierpnia 2025 r. – zgodnie z brzmieniem nowego projektu, przepis ma się stosować po dniu 31 grudnia 2025 r.

Jednak sam fakt, że taki projekt znalazł się jako najdalej idąca z dotychczasowych propozycji i już miał formę projektu ustawy, nadal mrozi krew w żyłach.

Wpływ na działalność

Proponowane zmiany mogą głównie wpłynąć na działalność Fundacji rodzinnych posiadającej udziały w spółkach zagranicznych jak i prowadzących działalność w formie najmu krótkoterminowego.

W pozostałych kwestiach główne założenia Fundacji rodzinnych – to jest sukcesja oraz zabezpieczenie majątku i przedsiębiorstw rodzinnych dla przyszłych pokoleń nie powinno ulec zmianie.

Opodatkowanie Fundacji Rodzinnej — najczęściej zadawane pytania

Czy Fundacja Rodzinna przestanie być atrakcyjną formą prowadzenia działalności gospodarczej?

Główne cele instytucji Fundacji rodzinnych – tj. Kumulowanie majątku dla pokoleń-  pozostają niezmienne. Fundacja rodzinna wciąż będzie mogła prowadzić działalność wskazaną w art.5 ustawy o fundacjach rodzinnych. Wykluczona będzie działalność w postaci najmu krótkoterminowego, z uwagi na sprzeczność z holdingową koncepcją charakteru fundacji rodzinnych.

Jak jest zakres planowanych zmian podatkowych dotyczących Fundacji Rodzinnej?

Fundacje rodzinne zostaną objęte dodatkowo podatkiem wskazanym w art.24f, 24a.

Ponadto poszerzeniu uległ zakres osiąganych przez fundację przychodów, które nie będą podlegały zwolnieniu, w szczególności wprowadzając okres 36 miesięcy do zbycia mienia, jak wskazano wyżej w niniejszym artykule. Poszerzony został również zakres rozumienia ukrytych zysków.

Z kim mogę skonsultować swoje wątpliwości dotyczące zmian w opodatkowaniu Fundacji Rodzinnej?

Zapraszamy na konsultację z jednym z ekspertów naszej Kancelarii.

Wizytę można umówić klikając w poniższy link.

Opodatkowanie Fundacji Rodzinnej — zmiany w 2026 roku: podsumowanie

Wprowadzane zmiany zdecydowanie mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego w kontekście opodatkowania Fundacji rodzinnych.

Jednakże wprowadzają również pewność prawa w kwestii zbycia mienia, określając konkretny okres, co pozwoli na uniknięcie wątpliwości interpretacyjnych.

Kamil Cymerman
adwokat

Zdjęcie: Nataliya Vaitkevich, Andrea Piacquadio

***

Dzierżawa i najem dla fundacji rodzinnej – aspekty prawne i podatkowe

Dzierżawa i najem dla fundacji rodzinnej — jakie możliwości otwiera fundacja rodzinna w tym zakresie? Jakie są konsekwencje podatkowe najmu i dzierżawy nieruchomości przez fundację?

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej wprowadziła w Polsce zupełnie nowy instrument planowania sukcesyjnego i ochrony majątku rodzinnego. Jednym z częstszych obszarów zainteresowania fundatorów i beneficjentów fundacji rodzinnej jest inwestowanie w nieruchomości – zarówno w celu ich wynajmu, jak i dalszego obrotu [Czytaj dalej…]